Poetja e dashuruar me ketrin / nga Kolec Traboini



-->
POETJA E DASHURUAR ME KETRIN

Nga KOLEC TRABOINI

Sa here kujtoj poezite e Lindita Agollit, te cilet i kam lexuar jo vetem ne libra por edhe ne doreshkrime, me shfaqet ne imagjinate nje keter ne pishat e Zvernecit, por jo vetem nje keter fantazi, por me shfaqet shpesh here nje keterrr i gjalle e lozonjar ne oborrin e prapem te shtepise sime ne Boston, per te bere ndonje prapsi ne pjergulla e pjeshka. E ne ato cast kur gjendem vetullvrare prej plangprishesit te oborrit tim, me duket se degjoj zerin e poetes ”Mos e tremb ate keter, se me ate keter jam dashuruar une”. E keshtu gjithehere, nisur prej poezive te saj ku vigjelon “nje keter ne pyllin me pisha”.
Lindita eshte nje poete qe nuk ben kompromis as me veten kur vjen fjala per poezine a thene ndryshe per poezine eshte gati te harroje vehten, e kjo sepse ka gen kengetar brenda qenies, brenda tere qelizave te trupit e te shpirtit.
Lindita Agolli eshte nje poete meditative, impresionante, qe flet me zerin e saj te spikatun ne lirizem, por edhe nje analiste per tu admiruar. Skrupoloze ne qendisjen e fjales, koncize, te figurshme e plot ndjesi. Njohese e gjuheve te huaja, studiuese, dhe nje nene qe ka dy femije te talentuar. Lindita eshte mbese e nje poeti te madh prej te cilit trashegon genin familjar krijues, njerez me shpirtin tek kenga. Njerez qe neper breza e kohe u kendonte dheu ne duar, devollinj te punes e te qejfit, njerez qe edhe dashurise i kendojne me zjarrin e shpirtit.
Ne vellimin e saj te dyte poetik “Paso Doble” 2006, Lindita i drejtohet lexuesit, nder te tjera edhe me keto fjale: " Kush merr e lexon kete vellim, do te ndjeje se ne fjalet e mia nuk ka shkelqim e buje, nuk ka fryrje e lufte, nuk ka vrenjtje vetullash dhe keshilla, nuk ka etje per fame e emer. Nese natyrshem do te ndjeni tingujt muzikore mes te vargjeve te mia, nepermjet tyre kam dashur t'ju percjell ate qe njeriu perjeton si kenge e si vajtim si shprese e lengim, si te mire e si te keqe. E sot, kjo, ka emrin mergim, edhe si shkak edhe si pasoje, edhe si arsye edhe si instikt...".
Nje tipar tjeter brendapoetik tek Lindita eshte dhe modestia. Kurre nuk ka trokitur ne nje gazete a reviste te kembengule per te botuar poezite e veta. Ne biseda ajo jo rralle me thoshte ”Pse te ngutem. Pse t’u them se shkruaj. Nese kane ndonje vlere poezite e mia nje dite ato do te zgjojne interesin qe meritojne”.
Kjo eshte e vertete, por jetojme ne nje kohe moderne ku cdo gje marketohet. E kesaj nuk i shpeton dot edhe letersia e shkruar aq me teper poezia e cila eshte lene jo vetem ne harrese, por edhe eshte abandonuar. Sot poetet botojne vete, jane vete autoret qe perpiqen ti shperndajne librat me se shumti duke i bere dhurate. Prandaj ne keto kushte eshte e veshire qe poezia e mire te gjeje lexuesin qe i perket. Ajo mund te harrohet padrejtesisht nese nuk gjendet nje menyre per perhapjen e njohjen e saj. Nderkohe ka nje perhapje te letersise se keqe, te poezise pa vlere, per te cilet autoret mediokerr ne saj te te parave qe derdhin, i bejne nje reklame llustra per t'u patur zili edhe nga autoret e medhej te letersise.
Sot po lakohen si autore te sukseshem shume bishtra letrare, me vepra pa asnje vlere estetike. Si mund te kene vlere ca poezi qe nuk kane asnje figure, asnje mendim filozofik, asnje suspans, asnje teknike vargu, e aq me teper kur nuk kane pike inteligjence apo me tej, ritmi te brendshem si magji shpirti.
Fatlumturisht tek poezite e Lindita Agollit i gjejme ato element qe e perbejne poezine e mire, poezine qe te zgjon mendime, te ngjall nje imazh dhe te mbush me emocione. E megjithate kjo poezi eshte e panjohur, a si te thuash, si shume gjera te mira e te bukura qendrojne ne hije.
Mendoj se misioni i nje krijuesi te perkushtuar nuk eshte vetem te shkruaj vete, por edhe te afirmoje atje ku gjen vlera. Te jete pra nje promotor per nxjerrjen ne drite te diellit te vlerave te verteta, te cilat duke u ballafaquar me antivlerat qe kane zene faqet e gazetave e te Internetit, t'u thone lexuesve ate te vertete qe duhej ta thoshte kritika e cila ne keto dekada thuajse ka vdekur.
Nuk po i hyjme analizave te poezive te vellimit poetik " Paso Doble”, apo librit te fundit "Tempull dashurie" 2010, mjafton ti percjellim lexuesve nje cikel bashke me kete meditin , sepse per poezite me se shumti cdo koment eshte i tepert. Poezia vete duhet te shfaqet. Ndersa per autoren, pershtypja me e mire krijohet prej frymes, mendimit dhe emocionit qe percjell, e mendoj se kjo eshte ansambel plot tinguj shpirti, qe fryjne per te flladitur shpirtera, ne ererat e Devollit te Lindita Agollit.
Boston, shtator 2008

LINDITA AGOLLI
Lirika
NJE KETER NE PYLLIN ME PISHA

Kurioz ky keter i bukur ne pyll,
turickat i zgjat fet-fet s'di se ku
Si cader, statik bishi i pushte,
Mahnites ne toke,
Mahnites ne dru!
Syckat si rruzuj cuditshem mi ngul,
Me xixa, ngjyraplot si nje oaz,
Romanca veshtrimesh flirtojne sakaq,
Ai mbret ne pyll,
Une skllave ne kafaz!
Mbi degene nje pishe magjik qendron,
Nje ketrri si ky, c'ti duhem une?!
Nuk eshte me kurioz, bishtin perkul,
S'me do as ky keter,
ne pyll un'prish pune!

20 prill 2005

LOJA E FLAKES

Loz me qirinjte ne flake lozonjare
Shkrihet nje mal e behet det
Lufte e tmerrshme per jeta a vdekje
Fitili ne flake i vetem si mbret.
Loz me qirinjte te shuaj flaket
Po flaka gishtrinjte mi ndez
kam kohe qe zerin tend s'e degjoj
Qirinjte te mos shuhen, lutem e pres.
loz me qirinjte ne flake e zjarr
Rrekem me shprese caze drite te marr...

KA ARDHUR KOHA

Ka ardhur koha hardhite te perdridhen
Rreth trungut te pemes ne zgjatje pambarim
Me puthje valezore kercell e gjethe
Luhatje tingujsh ne tundim.
Ka ardhur koha qe nen dhè te shkrifet
Nje sinfoni gjallesash te gelojne ne pyll
Me ngjyra zogjesh e ketra kurioze
Ku dirigjent behet nje yll.
Ka ardhur koha te shkojme edhe ne me ta
Ne pyll, mbeshtjelle pemes e nen dhè
Nen tinguj sinfonish e shtrat gjethesh
Te harrohemi caze atje.
Ka ardhur koha e ringjalljes…

Epilog

E ke degjuar gjethen kur bie si qan,
Dhe klith ne bisht te saj nje kerc i njome?
E ke degjuar lulen si petalet hap
Dhe pershperit plot arome?
Ka ardhur koha e parajses…

JAM VJESHTE E S’JAM NJERI

Ne vjeshte s’ja, me “Baby”,
Jam vjeshta dhe gjethja e trishtuar.
Kur te vish,
Nen kembet e tua kockat do te me kercasin.
Qe jam nje gjethe,
Prej kohesh do te kesh harruar.

ANKTHI I PRITJES

Tendoset casti mes oresh te gjata
Mes diteve pa ty hyn nje korb,
Limanet pergjumen pa ardhur nata
Me guret, dhe zhurmat futen ne morg.
Perfyten damereve zerat e plaget
Beteja e gjumit gjakos syrin tim,
Liqenj deshperimi shuajne vlaget
Hapsira tulatet pa shprese ne kerkim.
Tendoset shkembimi i vales ne breg
Ditet pa ty nuk kane cak e kufi
Ka ngrire gjithcka po akulli djeg
Ka ngrire e pret te dukesh ti.

KISHIM PLOT GJERA TE BUKURA PER TE THENE

Kishim plot gjera te bukura per te thene
Per shembull, e mban mend filxhanin e kafese
Qe ma dhurove ate dite te bukur shtatori
Kur cucurisja”Te dua” ne shtrat nen mbulese ?
Per shembull, kur fjale kembyem ne trotuar
Per ngjyren e flokeve dhe shijet e tua
Kur koken ma afroje, ne vesh me pershperisje
“Po ty mbi te gjitha me shume te dua!”.
Per shembull, pa shkak kur qeshnim cmendur ne shtrat
Per syte kureshtare te fqinjes perbri
Me faqen mbeshteur gjete ne faqen time
Me thoshe « ti je nje mrekulli ! ».
Per shembull, nje pilivese qe ma dhurove
Rreh krahet si vale te bardha ne gjoksin tim,
Thone eshte shenj fati te te ndjek pas
Nje pilivese me gure te shndritshem si nje agim…
Por ndodhi…cfare ndodhi ?! As vete nuk e di.
Gjithcka venitur sikur te mos kete qene,
Nuk cucurisim , dhembjet kane zene prite
Kur kishim plot gjera te bukura per te thene...

NDERRUAN ORET

Ndrruan oret i dashur.
Po oret tona
Ne c’humbetire kalamenden?!
Akrepat shkembehen si rreze prozhektoresh
Ne ecjaken pambarim
Duke shenuar
Ndrrimin e kahjeve tona....
Kahje pa kuptim.

30 tetor 2008

Poezi nga libri "Tempull dashurie", 2010


LINDITA AGOLLI

Poezi nga libri "Tempulli i dashurise" 2010


EJA


Eja

Fli në shtratin tim

Përndryshe do endem jashtë

Gjithë natën si ulkonja

E humbur në pyll

Me gjinjtë tharë e me vikamën

Varur në çengel’n e hënës me vraga

Eja

Në shtratin tim të flesh

Përndryshe do endem s’di se ku

Netëve e ditëve pa kuptim

Pa strehëz

Pa sy

Pa duar

Nga zgavrat të më klithin lakuriqë nate

E të qajnë për endësit

E çarçafëve të vdekur.

Eja

Në shtratin tim të flesh

Përndryshe do ngrij atje jashtë

Derisa të vijë fryma jote…


FISNIKE


Të dua me urti, ngadalë e pa zhurmë

Pa britma patetike dhe pa ironi

Të dua si burim me gurgullimë të butë

E kthjelltë, e kaltër, e çmendur, në urti.

Të dua e vërtetë, pa përbetime boshe

Përmbi të tjerë nuk shkel të vij tek ti

Të dua thjesht, pa lot e ngashërime

Heshtur, pa fjalë, në fisnikëri.

Të dua si burim me gurgullimë të kaltër...


DHE DITËN TJETËR…


Po sonte kur të zhdukemi bashkë

Do zhdukemi bashkë???

Përmbi shkëmbinj majë gishtash të qëndrojmë

Nën ujë të puthemi pa frymë

Përtej shtatë qiejsh të shtegëtojmë.

Po natën kur të flemë bashkë

Do flemë bashkë???

Të të mbuloj me flokë e buzë

Të fle e të mos fle mbi trupin tënd

Të digjem e të bëhem shpuzë.

Po nesër kur të zgjohemi bashkë

Do zgjohemi bashkë???

Të buzëqeshim sa të çelë dita

Të pimë në shtrat kafenë e parë

Të vemë në gotë trëndafila.

Dhe ditën tjetër e ditë më pas

Do zhdukemi e do zgjohemi bashkë...


HESHTJET


Heshtjet kanë fjalë

Fjalët kanë porta

Ne heshtim dhe hyjmë

Të gjejmë veten tek vimë

Drejt njëri tjetrit…


PA ZGJIDHJE


Shfaqem

Më vjedhin.

Burgos thesare n’errësirë

Baltë më hedhin.


LAKMI


Në fatin e një të përdale shëtis hijen time

Të isha ajo, kush do ishin fatlumët?!

Kërkoj të futem në atë kuti

Pa kapërcyer veten dhe mbetem…

E vdekur në virgjëri.


KOPSHTI I MARINËS


Pasdite në kopshtin e Marines

Krahët e një pëllumbi do qëndisin dheun

Do derdhen aroma të kuqe nëpër shtat

E, ngadalë do të të thonë

Se pëshpërimat i lind dashuria…

Pasdite në kopësht

Marina do hedhë vellon time mbi fytyrë

Pa zë, e padukshme, si një vegim

Do zbresë të të marrë përdore

Drejt ishullit vjollcë

Ku thyen figurën mendimi…


E SHTUNË IDIOTE


E shprishur, pa ajër, pa flokë, pa kontur,

Zemberekmbetur në tehun e pakohës

E Shtunë idiote si shtizë me majë

Që mpin dëshirën dhe rrjetë i ve gojës

E Shtunë e pabesë që bredh pas teje

Damarët m’i nxin dhe kokën ma thërmon

Nuk di në koha do ikë, a ti do të vish

Por di se për ca gjëra është tepër vonë.

Është tepër vonë për të qëndruar

Eshtrat shqetësohen në dashjen e fikur

Bëj shenja në mur me gishtërinj

Është tepër vonë dhe për të ikur.

As shkoj as vij si preja në kurth

Gazelë e tufës mbetur gjithnjë pas

E çmendur në vrapin e madh pas teje

Trishtuar si shelg mbi ujë, kur më qas.

E Shtunë idiote pa ty…


KUR LIND NJË DITË


Nata nuk lind, nata shtrihet ngadalë

Si grua shtatzënë me yje mbi bark

Gëlltit perëndimet, përgjumet mbi ujë

Të dashuruarve u sillet përqark.

Nata nuk lind, pret orën e shterzimit

Dhe klith në sqepin e bulkthit nën çati

Derdh vesën përmbi gjethe e mbi bar

Që dita, e bardhë të lindë përsëri.

Nata nuk lind, rrëzohet ngadalë

Si grua shterzon që dita të dalë...


PËRRALLA E KULPRËS


Më parë

Nxorri kryet e blertë dhe pa rrotull

E drojtur, e trembur

Fëshfëriti lastarët e njomë

Me gjoks u lëshua mbi këmbën e madhe

Ku gishtat e fortë

Krijonin gardhin e bashkimit.

Ngadalë

Ndërsa flladi ia valëviste

Gjymtyrët ajo shtriu mbi shpinën

E kërcirit të trashë

Dhe gjuhët e gjelbra

Lëpinë pulpat dhe tek gjunjët

Më pas u ngjitën.

Lëshuar me trup

Me shpirt

Me passion

Mbështolli trungun e bëshëm krenar

Harbuar e puthi me zjarr e bëri shkëndijë…

Pastaj

Ia thithi palcën

I zhvokshi lëvoren

Dhe e la zgavër

Lisin e vjetër.

Poezi nga LINDITA AGOLLI



LINDITA AGOLLI
SONETI

Im ungj, i madhi Dritëro
Sonetin ka në gjak
Nga gjithë rubinët që ka vetë
Më jep dhe mua pak…



E pyeta atë ditë se ç’ish Soneti
Për rimën dhe për vargun e renditur
Ai mori lapsin, Sadija letrën gjeti
Dorën e tij unë ndiqja e çuditur.

AB, BA dhe fjala e shkoqitur
Mes kllapash si kufijtë e një shteti
U ndjeva shumë e vogël, e paditur
Në mbretërinë me dritë të një Soneti.

Të parët vjershëtorë të Sonetit
E bënin fjalën zap në rimë e varg
Me mund e merrnin emrin e Poetit.

Dorës së tim ungji i vij qark
Dhe hesht e skuqem prej sikletit
Prej tij dhe të vërtetëve, jam shumë larg...


KËSHTU DO KISHTE NGJARË

Rekuiem

E ndjera gjyshja ime, e bardha Hatixhe
Do zbriste që nga lart butë butë si bora
Do shtynte mengadalë derën mos na zgjonte
Me një ibrik që kurrë s’iu nda nga dora.

Si pupël lehtë do hynte në sallon
Do zbrazte ujë mbi lulet një nga një
Një asparagusi do t’i thosh ca fjalë
Si pëshpërimë, a ndoshta dhe me zë.

E kur të ndjente hapin tim nëpër shtëpi
Do vinte të më hidhte krahëve një fanellë
Do më tregonte për një gjeth të porsaçelur
Për një zambak që ditë më parë kish mbjellë.

Ç’i do kaq shumë lule noni1 , do t’i thosha
Një vazo mbaj a dy mjaftojnë në sallon
Ajo do më shikonte e habitur si fëmijë
Që dic të thotë medoemos kërkon.

Çdo lule është një shpirt edhe një fjalë
Ne pleqve s’ka njeri të na dëgjojë
Lules i flas e fletët fërfërin me këngë
Më sheh të qaj, e nis me gjethe të vajtojë.

E ndjera gjyshja ime e dhimbsur, Hatixhe
Do zbriste butë butë që nga lart si bora
Do shtynte mengadalë derën mos na zgjonte
Me një ibrik që kurrë s’iu nda nga dora...


n1- keshtu i therrisnim gjyshes kur ishim femije


PËRGJYSËM

Do ikësh
Por flokëve të mi do tu mungojë foleja
Ku bashkë me dëshirat
U strukën netë psherëtimash
Dhe këngë të hershme.

Do ikësh
Por ishujve të trupit tim do tu mungojë dora
Që zbuti ulkonjën e pyllit
Dhe majat e kodrave të bardha ledhatoi
Nga ku u derdh ofshama.

Do ikësh
E bashkë me ty
Kuptimi do mbetet në udhë
Ndarë përgjysëm...


E PAMUNDUR

Ika nga ty
Vrapova
Dhe bëra një dush të laja mëkatin
Ndërgjegja shkëlqeu
Nën kostumin e pastër.

Nga shpirti s’të laj dot…



PËRMBI KUBENË E QIELLIT


Kur stalaktit’ i zemërimit të nisë të pikojë
E përmbi detin e trishtimit të tretet shkumbëzimi
Me kripën le të shkrijë dhe pengu yt...

Jepmë sinjal si një puhizë
Që gjethen e shtyn përkundër erës
A shenjë më bëj heshtur pa gojë
T’i japësh ajrit shkëlqim të Diellit

Pastaj të dy do të kujtojmë
Çfarë Leonardo kish ndërmend kur tha
Se trupi ynë qëndron nën tokë
Nën qiellin toka gjithashtu
Po shpirti
Shpirti kurdoherë
Përmbi kubenë e Qiellit…

3 Dhjetor 2008


VUAJTJE E PJESËTUAR


Gropë thithëse malli për ty

Lëviz e më shumë zhytem

E zhytem e mbytem në të.

Pushtet mishtor mbështjellja prej krahëve të tu

Si vuajtja më e madhe që sjell përdëllimin

Kafshojmë epshin, mjekojmë çmendurinë

Preja dhe gjahtari i vetvetes jemi.

Bashkimet janë vuajtje e veç vuajtjet ndahen

Lumturitë kurrë.

Kur të vish

Mos harro të marrësh çastet e tua të vuajtjes.



NDAJFOLJET


Lozonjare të papesha

që pas çdo tangoje kërkojnë folezën

si bletëza këmbënektar kapur për krahësh

bëjnë rreth pa porta

solisti në mes je Ti.

Pa to do shembeshin jetët shpërbërë

në humusin e çastit tretur

koha si trung i zhveshur do përgjunjej

hapësira do rrudhej pa muzgun

e pa Afërditën agimi s’do shkëlqente si Agim.

Gurët do gremiseshin e bashkë me ta boshësia

mendimi s’do kish enë, ku të qëndronte?!

Ndërsa ne të dy

do ndiznim qirinj imagjinarë përshpirtjesh

që s’mundëm të ekzistonim

diku, dikur

bashkë një çast

vetëm për vetëm...



VAJZË E VJEDHUR


Në qendrat tona të rehabilitimit, shumë vajza

nuk mundën t’i kthehen jetës normale.


Ishe e vogël Bora

në ballin tënd vizatuan një ëndërr ngjyrëshpëlarë

brenda kafkës

një kukull kartoni sajuan,

në vend të dëshirave

të kyçën brenda një monedhe

me tringëllimën e saj të shurdhuan.

Pastaj, erdhën të të blinin.

Ish tepër vonë

të kish vjedhur vetvetja

kish lënë veç Manikinin…

Poezite e Nentorit

TUE
25
NOV
2008

Lindita Agolli Poezi: Nga poezite e Nentorit 2008

SHORT


Vitin e parë u deshëm

Të dytin u urryem

Të tretin qëndruam të shihnim gabimet

Të katërtin vit u deshëm për herë të parë.

Vitet e tjera mjekuam plagët

Futur në lëkurën e njëri tjetrit…

Pastaj

Erdh’ vdekja dhe u hakmorr

Që e shpërfillëm…


QYTETI IM


Vendlindja ime që gdhihesh mes shpresës dhe zhgënjimit

Nemitur mes pluhurit dhe mohimit

Mejhane barqesh që gushkuqojnë ditën dhe kukuvajkojnë natën

Mbetur peng në një sahat të vjetër që shtyp mesditën dhe mesnatën

Si vorbull qorrash që vijnë përqark

Gjakosin shikimin tim

Pa ditur kurrë se drita vjen nga larg

Atje

Pas shpatullës së Dajtit…


JAM GRUA


Nuk jam shpirti i një burri

Që vargje t’i thurr bukurisë femërore

Që më djeg sa herë shfaqem si e vetmja alternativë

Gjinore e dashurisë

Dashurisë qiellore

Asaj bukurie që më tremb thyer bashkë me valën në ujë

Dhe ku rinia tret imazhe të pakthim...

Nuk jam shpirti i një burri dhe as pamja

Për të qënë një këngë me zërin e tij

Fshehur pas Safos moderne përgjysëm gruaburrë

Dashuruar me kopjen e vet monstruoze.

Se s’dua

Se s’dua të harroj se ka një portë tjetër

Ku hyj si qelizë e gjendem shpirt

Dhënë pas një burri që më sjell tek vetja

E më mbështjell me lëkurën e tij.

Nuk jam shpirti i një burri

Esenca e tij jam…


PAS NDARJES


Më humbën sytë në zgavër thellë

Më dhembin, më djegin, mbajnë erë

Lëkura nxjerr nudo përbindëshin brenda meje

Maska ime gajaset në ekstazë

Nxjerr thonjtë të më çjerrë

Nuk mundem t’i mbledh thërrimet e zemrës

Që mjekrës së një burri më thyhen

Siç plas një llambë e nxehtë

Ndezur prej netësh në akull

... ndarje që grryen

GURI - nga LINDITA AGOLLI

GURI

nga Lindita Agolli


Ajo shkon atje gjithnjë.

Sapo që i hapen sytë, kujton se gjëja e parë që duhet të bëjë, është të marrë me vete furçën e vogël, të imët e të butë, një qiri dhe shkrepse, dhe menjëherë të niset për atje.

Bën goxha rrugë. Dhe, nuk është e shtruar. Pjesë pjesë mbulohet me shkurre dhe kjo e huton. Nganjëherë bën përpara qorrazi, pa ditur ku është nisur dhe pse.

Qëndron një cast ashtu, pa lëvizur fare, rrotullon sytë disi e trembur dhe kthehet pas. I duhet të përmbledhë veten e të kujtojë nga filloi e ku po shkon. I duhet të ndjekë vijën perfekte që të arrijë atje, pa u gjendur kurrsesi në udhëkryq apo shteg pa dalje.

Tek hedh vështrimin përpara dallon gropa, gurë, të ngritura e shtrembërime nga më të çuditshmet. Kurrë nuk e mendonte të tillë rrugën për atje. Kurrë nuk do të kish dashur të përshkonte një rrugë aq të gjatë e të mundimshme.

Por…tashmë është mësuar.

* * *

Vapa ia mbërthen tëmthat si në një morsetë. Ajo vazhdon të ecë. Të ecë dhe të habitet se çfarë e shtyn kaq shumë të bëjë këtë që po bën çdo ditë, çdo rast të mundshëm, çdo moment qetësie…

Aty më tutje, për nja tre hapa, i duhet të anashkalojë një gropë. Gropë duket, por që këtej ka pamje shumë të errët. Të errët pus, misterioze. Ndoshta është pus, a diçka e ngjashme. Hedh sytë me shumë kujdes brenda, pa e lëvizur rrëmbimthi kokën. Qenka si një humnerë.

Po edhe mund të jetë. Nuk duket asgjë brenda saj dhe do të ishte tmerrësisht e frikshme të bije poshtë, aq thellë, aq thellë, aq sterrë, aq sterrë!

* * *

Ajo vazhdon të ecë.

Ndjen t’i laget pëllëmba e dorës nga djersa, a ndoshta qiriri po shkrin. Qëndron një cast dhe kërkon të orientohet përsëri. Fillon të bëhet e përpjetë. Rrëpirë e ngjashme me anën tjetër, kur del matanë. Mund të rrëshqasësh e të rripesh i gjallë. Por, është mësuar.

Mbështet plotësisht pëllëmbët në Tokë, shputat e këmbëve i ngul përputhur në Gjurmë, pastaj shtyhet përpara.

Të përpjetat janë të mundimshme. I duket krejt e natyrshme dhe e zakonshme ta ketë fytyrën mbuluar me djersë. Lodhja nuk ka përmasa dhe e ka humbur kuptimin. Ajo ngjitet. Kur të zbresë, do ta ketë më të lehtë.

Atje në majë, nuk qëndron, platitet.

Sapo ndjen ta rrahë pak era dhe shpatullat t’i tërheqin të ftohtë, ngrihet. Vendos matur, ngadalë, anësoren e këmbës dhe … pastaj… thembrën. Nuk qënka dhe aq më e lehtë të zbresësh se sa të ngjitesh. Sforcoja për t’u ngjitur duhet kompesuar me sforcon për të mos rrëshqitur.

Duhet mbajtur ekuilibri.

Mund të të krijohet një boshllëk në ndjesi, të të këputen gjunjët, një dridhje si ankth të të përndrydhë kyçet që mbajnë peshën e trupit dhe të shkaktojë rrëzimin.

Sepse, edhe e tatëpjeta, mund të të rrjepë të gjallë.

Sidoqoftë, qiririn dhe furçën, nuk i lëshon nga dora. Kjo pjesë e rrugës gjithnjë e ka munduar. Po ajo ka vetëm një qëllim dhe mundimi nuk i bën aspak përshtypje.

Me të zbritur, çfaqet hinka e një shtegu të ngushtë, të bukur. Shteg i drejtë, pa kurba. Anash harbon bimësi e dendur që noton në klorofilë. Kështu, derisa pak nga pak, vjen pylli.

Nuk është si pyjet e përrallave. Bukurinë e ka vetëm në fjalë, në emër. Sepse, krejt papritur, hapet në mesin e tij dhe ti e gjen veten në mes të një moçali të rrezikshëm.

Nuk e kupton që është moçal.

Mbuluar me një tapet magjik të blertë, të josh e ta mbyt arsyen. “Eja vallzo mbi mua!” të fton.

Ajo e njeh këtë pjesë të rrugës.

Dikur, për herë të parë, qe zhytur deri në gjoks. Se si shpëtoi, ajo ende nuk e kupton, as nuk e di, por në kujtesë e sjell si një çmenduri përjetimesh. “Nuk mund të dal – i thosh vetes – më mirë të vdes!” . Pastaj, diç shkrepëtiu mes majave të pemëve dhe bëri dritë ... Jeta do mund dhe ajo mundej!

* * *

Le pas pyllin dhe moçalin dhe gjendet në hapësirë të plotë. Diçka shumë pranë shkretisë, por jo shkreti.

Që aty duket si i gjallë një gur i madh.

Vjen në formën më natyrale. Nga maja, pak e kthyer si një kokë indiferente njeriu, shkëputen vijëza të thella si të çara, diku e ku të cekëta e të shpeshta si rrudhat e një plaku. Në supet i rëndon mosha e mendimit. Që këtej nga rruga duket i ulur, me gjunjë të mbledhur dhe i tkurrur. E mbështjell një puhi që sjell rruga, por ai nuk e hap kraharorin. I lejon zogjtë t’i qëndrojnë kudo nëpër trup dhe sheh mospërfillës përpara. Ajo afrohet.

Ka që në zanafillë që vjen parreshtur tek ky gur.

Që kur u krijua dhe erdhi mbi tokë. E pastron dhe i heq barërat përreth. Pastaj, me furçën e butë fshin rrudhat dhe vijëzat. Ndërkohë, mërmërit ngadalë një këngë Eve dhe e shikon në sy me shpresën se ai do bëhet i ndjeshëm.

Po guri është gur dhe s’mund të shfaqet; i padukshëm në brendësi, i paprekshëm jashtë.

Pastaj akoma, e përqafon. Mbështet gjoksin dhe trupin e saj mbi të. Kërkon ta ngrohë. Po ai është gur dhe s’mund t’u përgjigjet gjithë këtyre. Ai s’mund të ndjejë, ai s’mund të flasë, ai s’mund të puthë, ai s’mund të përkëdhelë, ai s’mund të lëkundet, ai s’mund të zhbëhet nga një këngë...

* * *

Dhe ja, një ditw...

Tashmë ajo duhej të kish ardhur.

Përveç zogjve që çuçurisnin me shqetësim dhe diç kërkonin në rrudhat e kokës së tij, asgjë nuk lëvizte.

Priti kokërënduar, nderur nën heshtjen si nën një vello të zezë.

Ajo nuk erdhi.

Në mbarim të ditës tjetër, vijat, gropëzat, rrudhat, u mbushën me ujë dhe rrodhën teposhtë gjunjëve të mbledhur. Supet krijuan një iluzion të çuditshëm sikur nën një frymëmarrje ritmike uleshin dhe ngriheshin në ngashërim.

Ai gur po shpërbëhej.

1989 NË QYTETIN L. - tregim nga LINDITA AGOLLI



LINDITA AGOLLI


1989 NË QYTETIN L.


Gdhihesha e ngrysesha në atë qytet të tkurrur e të mbledhur kruspull me shpresën se një ditë do të zhdukesha nga sytë këmbët që andej dhe kurrë më nuk do ta ktheja kokën pas.

Mëngjesi vinte si mugëtirë dhe mugëtira si një mëngjes i rrahur me vraga të zeza, i mbytur dhe pa dritë. Ishte një çiftëzim i përsosur me pllakat e shëmtuara dhe të ftohta të apartamentit tim bosh. Ishte vëllai siamez i shkretisë absolute. Ishte ngjyra e valixhes mbi të cilën haja vaktet dhe shija e ushqimit të përditshëm, simbolizuar në një copë letër prej hiçi me emrin tallon. Ishte një duet që vajtonte rininë time të porsamartuar me mjerimin gjithfarësh.

Më duhej të punoja deri vonë. Kryetarët dhe administratorët e atyre shoqërive gjysma, gjysma të shtetit e gjysma të komunitetit, matnin sekondat e mia për të kompesuar orët dhe ditët e tyre. Orët kur gjumi u shembej prej grahmave të alkolit, orët kur orgjitë e tyre barkosnin sekretaret e përdala dhe thyenin monedhën e shtetit.

* * *

Nuk kisha fjetur pothuajse gjithë natën. Në të gdhirë kisha nevojë të shpërfillja lodhjen dhe vura xhezvenë të pija një kafe. Pa sheqer. Gojën e kisha të hidhur, e tëra e hidhur isha, por sheqer në kafe nuk desha.

Dola në ballkon. Që aty nga kati i pestë, dukej pothuaj gjysma e qytetit. Konturet e ndërtesave ende nuk ishin vizatuar në sfond ndërsa mjegulla e mëngjesit kishte mbështjellë stadiumin pas pallatit tim, që dukej si një breshkë e stërmadhe e bardhë.

Tek rrufisja kafenë mendova pafajshëm dhe krejt natyrshëm se në atë mjegull mund të fshihej fare lehtë gjithçka … “e keqe, padyshim!” vijova mendimin me zë.

U vesha dhe dola. Dita po zbardhte duke i zënë vendin mjegullës dhe stadiumi tani dukej më qartë.

Diçka e errët e pazakontë, vendosur rreth njëzetë metra brenda hyrjes kryesore, më tërhoqi vëmendjen. E pavendosur por kurioze, pavetëdijshëm a ndoshta me dashje, këmbët po më çonin drejt atyre portave të hekurta. Para dhe pas meje fillova të dalloj lëvizje të shqetësuara njerëzish që afroheshin. Lëvizje të shqetësuara që bëheshin njësh me gjithë çfarë ndjehesha në atë çast.

U plasa pas hekurave dhe pashë brenda atë që, jo më larg se tridhjetë hapa ishte dukur në mes të fushës së blertë si një pemë misterioze lëkundur pa zhurmë nga era.

Dallova çfarë s’mund ta besoja. Një trikëmbësh dhe një trup. Një trup i veshur me rroba ushtari që vareshin vajtueshëm si në një statyjë. Këpucët në këmbët zbathur ishin mjerimi i atij trupi ndërsa xhaketa me rombet e kuqe në jakë, mjerimi i atij trikëmbëshi! Dhe, ajo fushë e blertë, mjerimi më i madh që kisha ndjerë në jetën time.

Në fytyrën e bardhë të ngrirë, anuar në të majtë, ku nuk lexoheshin më shumë se tetëmbëdhjetë vite, dallonin dy sy të mëdhenj, të hapur, pa dritë. Sy të pajetë por që shihnin diku, dikë përjetësisht. Sy që shihnin të gjallin, por i gjalli s’mund t’i shihte ata ...sy që bëheshin nofulla të shtrënguara mendimi pa gojë.

Nuk i kisha vënë re të tjerët që ishin ngjeshur pas meje dhe pëshpëritjet e tyre që më vinin si gurgullimë e trazuar ujrash të fshehta të nëntokës, nuk arrija t’i deshifroja. E vetmja gjë që kappa instiktivisht dhe që e dëgjova qartë, ishte një zë bajat që tha se ky ish një shembull për gjithë të tjerët që donin të shembnin muret ashtu siç ndodhi në Berlin .

“Këtu nuk shemben muret” - gati ulëriu zëri, ndërsa unë nuk po lidhja dot asgjë në logjikën time prej të shushaturi.

Zura kokën me duar, shtyva me bërryla turmën dhe vrapova.

* * *

Nxitova të kap urbanin e parë. Atë të parin fare që nisej në gjashtë të mëngjesit. Por mund ta merrja rrugën edhe në këmbë përgjatë shinave të trenit. Shinat... të ecësh përmes tyre të ndihmon ritmikën e mendimit. Logjikat alternohen në formën më të përsosur dhe në kohën më rekord të retorikës. Ti kërkon me domosdo të harrosh diçka dhe fillon të numërosh. Mund të pyesësh më nge veten se si do vejë halli me drutë e zjarrit, se ata të shërbimeve komunale t’i sjellin gjatë ditës kur ti nuk gjendesh në shtëpi. Pastaj, përgjigjesh tek hedh këmbën në traversën tjetër, duke thënë shpejt e shpejt se drutë mund të t’i sjellin edhe të dielën, kur je pushim.

“Ushtari ka ngrirë, s’ka nevojë për dru zjarri!” thotë këmba tek lëshohet pa fuqi mbi hekurudhë.

Po me ujin ç’do bëj, vazhdon në të vetën traversa tjetër.

Dhe, shoqja e saj e rradhës e radhës të thotë se mund të mbushësh dy bidona të mëdhenj tek komshiu i katit të parë...sepse deri në tetë të mbrëmjes kur vjen uji, edhe ti je kthyer nga puna.

Nuk i ngre dot, thotë traversa që gjendet shumë më afër se të tjerat..

Sepse janë pesë kate, vazhdon tjetra.

“Trikëmbëshi ishte dykatësh dhe këmbët kurrsesi s’mund të arrinin tokën...” ndërhyn këmba përsëri.

Ndonjëherë të duhet të hedhësh hapin shpejt, ndonjëherë ta shtrish më shumë se zakonisht, ndonjëherë ngatërrohesh e duhet të përqëndrohesh. E kështu, njëra traversë pyet dhe tjetra përgjigjet, njëra këmbë ia le vendin tjetrës.

Mjafton të jesh brenda shinave … të jesh brenda shinave në Qytetin-Shinë.

Pastaj krejt papritur, zëri yt pyet si një pikëllim i largët “Sa traversa vallë bëhen që këtu e deri në qytetin tim të lindjes?! Po deri në vetëdijen time?!”

Këto janë të vetmet pyetje që kurrë s’marrin përgjigje.

* * *

Nuk dija ç’bëhej me Tulipin. Ai mëz i bukur krejt i kuq, me një shënjëz të bardhë si tulipan në ballë, ishte bërë pjesa e kuptimtë ku unë varja arsyen se përse duhej të isha në atë vend, në atë kohë, dhe për më tepër çdo mëngjes herët në punë. Gjithnjë më parë se të tjerët.

Tek i përkëdhelja kokën aty ku sa kish filluar të krijohej kurora e krifës, tentonte të më lëpinte duart dhe më shihte në bebe të syrit. Në bebe të syrit me sytë e tij të mëdhenj kafe që i rrinin gjithnjë të lëngët dhe me një shkëlqim të mahnitshëm

Nxitova hapat ankthshëm. Çuditshëm.

Në abstraktin tim, figura e Tulipit galoponte mbi fytyrën transparente të ushtarit të varur në mes të stadiumit. Galoponte në tronditjen time dhe rrihte me këmbët e mia mbi trarët e shinave. Galoponte si një kalë i rritur megjithëse ende nuk i kish mbushur tre muajt.

Ish lindur në një natë shiu me shkrepëtima të frikshme dhe vajtime pemësh. Kujdestari i kuajve tha se pela barsë, Perla e bukur që më pas na dha Tulipin, u tremb aq shumë saqë hingëllima e saj kish ushtuar përtej kodrës me ullinj. Kishin vrapuar rojet e tjerë dhe ishin gjendur aty për ndihmë.

Mua erdhën e më morën me kaloshinë. O Zot, unë e di ç’kam hequr atë natë! Kisha mbi 10 muaj që i shërbeja asaj pele të bukur dhe nuk duroja sa të shihja mëzin e saj ... dhe tani çdo gjë mund të fshihej nga faqja e dheut; Ajo, Mëzi, Mendimi im, Kujdesi i të gjithëve, Ushqimi i “vjedhur” nga racionet e të tjerëve për të ushqyer barsën.

Krejt vetëdijshëm dhe pa u ndjerë aspak me turp nga vetja, mendja më kish fluturuar menjëherë tek kryetari i kooperativës. Kishte rastin më të mirë të provonte që një kryeqytetas ishte domosdoshmërisht i lig, i pakujdesshëm, i papërgjegjshëm, neglizhent, sabotator, armik....ik...ik...ik!

Dhe kjo ishte ajo për të cilën më pas, kur Perla shpëtoi dhe u lind Tulipi, më vrau vogëlsia deri vonë...

* * *

U duk bishti i hekurudhës që hynte mes kodrave dhe fillova të numëroj 1, 2 ,3...11...22 traversa. Gati vrapoja. Kapërceva dhe u gjenda në skarpatin e kanalit që më çonte në stallat e të vegjëlve.

Ka patur temperaturë gjatë tërë natës, më tha rritësja dhe tregoi me dorë.

E kishte veçuar nga dy mëzat e tjerë më të rritur dhe e kish futur në ndarjen tjetër. Hyra në boksin e lyer deri lart me gëlqere. Tulipi dergjej. E ndjeva që dergjej. Ndoshta flinte! Po si mund të dergjej një mëz, ashtu në këmbë?! Ah, por edhe kur fle, në këmbë qëndron! Gjithnjë...edhe kur çlodhet.

Nga e kupton që dergjet, dëgjova veten të më përgjigjej duke pyetur.

Qenka pisk puna, mendova dhe iu afrova ngadalë.

I vura dorën në kokë si gjithnjë, por ai nuk lëvizi. U ula përballë dhe ia mora turinjtë mes pëllëmbëve. Nuk u bezdis. U bind dhe më pa në sy gjatë, trishtuar, i pashpresë.

Ah, sytë e tij përlotur nga temperatura ... a ndoshta lutej përlotshëm për ndihmë!

Sytë e tij, apo të mitë?!

Kapërceva jashtë dhe vrapova në klinikë. Rrëmbeva dy flakonë kafeinë dhe, ende pa veshur bluzën e bardhë, nxitova t’ia injektoj në damarin e qafës së hollë e të bukur ku sa kish filluar të rritej krifa – kurora mbretërore e kuajve.

Atë ditë u kujdesa dhe ndenja gjithë kohës me të derisa aty nga mesdita filloi të tregonte interes ndaj ushqimit. Edhe ndaj fjalëve të mia. Më dukej se i kuptonte mirë porositë që i jepja duke mërmëritur e duke i ledhatuar flokët. Ndonjëherë nxirrte gjuhën dhe më lëpinte duart.

* * *

U largova nga puna shumë vonë e pasigurt për Tulipin. Ajri i lagësht i mbrëmjes kondesohej në mushkëritë e mia dhe edhe atje poshtë, në trarët e shinave ku rrëshqitja ishte bërë e pashmangshme. Koka ime shihte beben e syrit që galoponte pas mendimeve të çoroditura. Logjika mbytej në moçalin e stadiumit të atij qyteti të dënuar me varje, ndërsa shpirti më thoshte se Tulipi im nuk duhej të vdiste kurrsesi..